Grupa umów ubezpieczeniowych, których zawarcie jest zależne tylko i wyłącznie od decyzji (woli) ubezpieczającego. Ich przeciwieństwem są ubezpieczenia obowiązkowe, których nieposiadanie może podlegać karze. Podział ten reguluje ustawa z dn. 28 lipca 1990 o działalności ubezpieczeniowej.
Ubezpieczenia dobrowolne dotyczą różnych rodzajów ryzyka. Wśród nich można wymienić m.in.
- polisy na życie,
- zdrowotne i chorobowe,
- turystyczne,
- rolne,
- mieszkaniowe (ogniowe, kradzieżowe, itd.),
- wypadkowe i chorobowe,
- OC ,
- ochrony prawnej,
- techniczne.